Ból kolana po bieganiu – kiedy to przeciążenie, a kiedy uszkodzenie łąkotki?

Ból kolana po bieganiu to jedna z najczęstszych dolegliwości zgłaszanych przez osoby aktywne fizycznie. Może pojawić się zarówno u początkujących biegaczy, jak i u osób trenujących regularnie. W większości przypadków jest wynikiem przeciążenia struktur stawu kolanowego, jednak czasami może oznaczać poważniejsze uszkodzenie – na przykład łąkotki.

Jak odróżnić przeciążenie od urazu wymagającego konsultacji ortopedycznej? Sprawdź, kiedy wystarczy fizjoterapia, kiedy warto wykonać rezonanas magnetyczny lub USG kolana, a kiedy konieczna jest konsultacja ortopedyczna.

Dlaczego pojawia się ból kolana po bieganiu?

Podczas biegania staw kolanowy pracuje bardzo intensywnie. W trakcie jednego treningu wykonuje tysiące powtarzalnych ruchów zgięcia i wyprostu, a działające na niego obciążenia są kilkukrotnie większe niż masa ciała.

Jeśli trening jest zbyt intensywny, technika biegu nieprawidłowa lub mięśnie stabilizujące kolano są zbyt słabe, może dojść do przeciążenia struktur stawu kolanowego. W efekcie pojawia się ból kolana po bieganiu, który może mieć różne przyczyny.

Najczęstsze przyczyny bólu kolana u biegaczy

„Kolano biegacza” czyli zespół pasma biodrowo-piszczelowego dolnego (ITBS)

To jedna z najczęstszych kontuzji u biegaczy. Ból pojawia się najczęściej po zewnętrznej stronie kolana w czasie biegu i bardzo szybko nasila się, najczęściej po chwili uniemożliwiając dalszy bieg. Ból jest punktowy, występuje szczególnie u regularnych biegaczy średnio- i długo-dystansowych. Problem pojawia się najczęściej przy powtarzalnym, jednostajnym treningu biegowym po płaskim terenie. Związany jest z przeciążeniowym przykurczem pasma biodrowo-piszczelowego, i ocieraniem się go o nadkłykieć boczny kości udowej.

Przeciążenie stawu rzepkowo-udowego

Dolegliwości pojawiają się zwykle z przodu kolana, w okolicy około- i podrzepkowej. Ból może występować podczas biegania, schodzenia ze schodów, przysiadów lub po dłuższym siedzeniu. Uogólniając, przyczyną jest zbyt słaby mięsień czworogłowy uda w stosunku do obiciążeń biegowych

Zapalenie ścięgna (więzadła) rzepki

Często pojawia się u osób, które gwałtownie zwiększają objętość treningu lub wracają do biegania po dłuższej przerwie. Ból zlokalizowany jest poniżej rzepki i związany ze stanem zapalnym odcinka bliższego więzadła rzepki. Powód – ten sam co wyżej, za słaba „czwórka” w stosunku do potrzeb.

Ogólne przeciążenie stawu kolanowego

Jest wiele powodów takiego stanu, takich jak – zbyt słaba stabilizacja mięśniowa kolana (między innymi mięśnie uda), zbyt szybkie zwiększanie obciążeń treningowych, nieodpowiednia lub regeneracja między treningami, niewłaściwe obuwie, brak pracy uelastyczniającej mięśni uda i całych taśm mięśniowo-powięziowych (rolowanie, praca z fizjoterapeutą).

Uszkodzenie łąkotki

Łąkotki są strukturami odpowiedzialnymi za amortyzację i stabilizację kolana. Ich uszkodzenie może powstać w wyniku nagłego urazu (na przykład ruchu skrętnego kolana), ale zazwyczaj rozwija się stopniowo na skutek przeciążeń.

Kiedy ból kolana oznacza prawdopodobnie tylko przeciążenie?

W wielu przypadkach ból kolana u biegaczy ma charakter przeciążeniowy i ustępuje po odpowiednim odpoczynku oraz rehabilitacji.

Najczęściej o przeciążeniu świadczy sytuacja, gdy:

• ból pojawia się głównie tylko po treningu
• dolegliwości zmniejszają się po kilku dniach przerwy
• nie występuje obrzęk stawu
• zakres ruchu w kolanie jest prawidłowy

W takich przypadkach często wystarczy zmniejszenie obciążeń treningowych i odpowiednia regeneracja/ praca uelastyczniająca/ praca wzmacniająca mięśnie uda.

Kiedy wystarczy fizjoterapia?

Fizjoterapia (regeneracja/ praca uelastyczniająca/ praca wzmacniająca mięśnie uda) niemal zawsze całkowicie wystarcza, aby usunąć objawy przeciążeniowe kolan. Odpowiednio dobrana terapia pozwala zmniejszyć ból, poprawić stabilizację stawu i zapobiec nawrotom dolegliwości.

Rehabilitacja może obejmować między innymi:

• terapię manualną i rolowanie (bezpośrednio po tej pracy uelastyczniającej – rozciąganie mięśni)
• ćwiczenia wzmacniające mięśnie (między innymi uda)
• ćwiczenia stabilizacyjne
• poprawę wzorców ruchowych (analiza techniki biegu)
• regenerację (krioterapia, drenaż limfatyczny – np. rękawy kompresyjne, suplementacja)

Wymienione działania często pozwalają szybko i bezpiecznie wrócić do biegania.

Kiedy zgłosić się do ortopedy i wykonać USG lub rezonans magnetyczny kolana?

Wymienione badania pozwalają ocenić większość (USG) lub wszystkie struktury stawu (rezonans magnetyczny). W niektórych przypadkach przewagą USG jest możliwość dynamicznej oceny struktur stawu i jego okolicy (rezonans magnetyczny jest badaniem statycznym). Rezonans magnetyczny pozwala ocenić wszystkie struktury, również te niewidoczne w USG (chrząstka stawowa w niektórych częsciach stawu).

Konsultacja u ortopedy i badanie warto wykonać, gdy:

• ból kolana nie mija szybko
• pojawia się obrzęk stawu
• kolano boli także podczas chodzenia
• pojawia się uczucie przeskakiwania w kolanie
• dolegliwości pojawiły się nagle w czasie lub po treningu

W takich przypadkach warto skonsultować się z ortopedą.

Kiedy potrzebna jest operacja kolana?

Na szczęście większość problemów z kolanem u biegaczy można leczyć zachowawczo – poprzez fizjoterapię, zmianę obciążeń treningowych oraz rehabilitację.

Operacja rozważana jest zwykle w sytuacjach takich jak:

• uszkodzenie łąkotki
• uszkodzenia chrząstki stawowej III i IV stopnia, i niektóre II stopnia wg ICRS
• niestabilność kolana po urazie więzadeł
• brak poprawy mimo prawidłowego leczenia zachowawczego

Artroskopia kolana – kiedy jest konieczna?

Najczęściej wykonywanym zabiegiem jest artroskopia kolana, czyli małoinwazyjna operacja pozwalająca naprawić uszkodzone struktury wewnątrz stawu.

Po zabiegu bardzo ważnym elementem leczenia jest rehabilitacja, która umożliwia bezpieczny powrót do aktywności sportowej.

Lekarze specjalizujący się w leczeniu urazów kończyny dolnej

Jeśli ból kolana po bieganiu utrzymuje się dłużej lub pojawiają się objawy takie jak obrzęk, blokowanie stawu czy ograniczenie ruchu, warto skonsultować się ze specjalistą.

W naszej klinice przyjmują lekarze ortopedzi specjalizujący się w diagnostyce i leczeniu urazów kończyny dolnej, w tym problemów ze stawem kolanowym u osób aktywnych fizycznie.

Poniżej znajduje się lista lekarzy zajmujących się leczeniem schorzeń kolana, przeciążeń biegowych oraz urazów sportowych kończyny dolnej.